Τρίτη 26 Οκτωβρίου 2010

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΚΑΙ ΛΕΞΕΙΣ

Την προηγούμενη εβδομάδα έκρινα σκόπιμο να ανοίξω την τηλεόραση μου και να παρακολουθήσω κάπως παθητικά το πρωινό ενημερωτικό πρόγραμμα.Ομολογουμένως,και αμαρτίαν ουκ έχω, παρακολουθώ τηλεόραση μόνον όταν είναι κλειστό το dvd club της γειτονιάς μου( κάτι που συμβαίνει συχνά λόγω της φιλάσθενης ιδιοκτήτριας κυρίας Βούλας!!).
Έτυχα λοιπόν ,πάνω σε μια ακόμα "αποκλειστική είδηση" ενός δημοσιογράφου ο οποίος σύμφωνα με τα λεγόμενα του "... ο φακός ΑΠΟΘΑΝΑΤΙΣΕ το ρεπορτάζ!!" Αυτό ,βέβαια,σημαίνει εγκυρότητα ,αφού μια εικόνα ισούται με χίλιες λέξεις! Αυτό που ποτέ δεν αντελήφθην, αν και παρακολουθούσα με ενδιαφέρον τον ρεπόρτερ, πότε είναι το ακριβές χρονικό σημείο της "δολοφονίας"του ρεπορτάζ από τον φακό!!!Διότι εφόσον το ρεπορτάζ αντί να απαθανατίσει από τον φακό αποθανατίστηκε τελικώς , αποτελεί ψυχρή ομολογία εγκλήματος.
Το παραπάνω περιστατικό δηλώνει σαφώς την κακή χρήση που γίνεται από ένα μέρος των δημοσιογράφων, του ηλεκτρονικού τύπου κυρίως.Σπανίως θα εντοπίσουμε σολοικισμούς και ασυνταξίες σε άρθρα των εφημερίδων.Δυστυχώς στις εφημερίδες βλέπουμε καλοδιατυπομένες εκφράσεις σωστές συντακτικά και γραμματικά που ωστόσο χρησιμοποιούν λέξεις με τέτοιο τρόπο που να παίρνουν άλλο νόημα, π.χ προχθές διάβαζα ότι ο πρωθυπουργός θα δώσει μάχη στην διεθνή κοινότητα για να πείσει τους συμμάχους-εταίρους της ευρωπαϊκής κοινότητας οι οποίοι όπως μας ενημερώνει η εφημερίδα έχουν βάλει στο μάτι την ελληνική οικονομία.Kαταλαβαίνουμε λοιπόν πως αν εγώ ως πολύ ευκολόπιστο άτομο που είμαι έπαιρνα τελείως σοβαρά και απερίφραστα και χωρίς να τα επεξεργαστώ αυτά τα οποία διάβαζα θα οδηγούμουν στο συμπέρασμα ότι ο πρωθυπουργός επρόκειτο να μπει στο ρινγκ για να δώσει κάποιο αγώνα πάλης με τους εταίρους στους οποίους έχει μπει στο μάτι τους η οικονομία μας και όπως όταν έχουμε ένα πετραδάκι στο μάτι μας μας ενοχλεί τα ίδια αισθήματα τρέφουν και αυτοί.Επίσης διαβάζουμε συχνά για τα μέτρα που θα πάρει η εκάστοτε κυβέρνηση για τον πόλεμο κατά του παρεμπορίου,είναι εύκολα κατανοητό ότι δεν θα αποφασίσει η κυβέρνησηνα βγουν στους δρόμους οι στρατιώτες πραγματοποιώντας συστράτευση και να αρχίσουν να πυροβολούν με άρματα και όπλα τους δύσμοιρους τους πλανόδιους της Ερμού και του Μοναστηρακίου.
Ωστόσο αυτός που νοσεί όλο και περισσότερο όπως προείπαμε είναι ο προφορικός δημοσιογραφικός λόγος.Το "γιατί" ας το κρίνουν οι ίδιοι σε στιγμές αυτογνωσίας.Εντοπίζοντας όμως όλο και περισσότερο την κακοδιαχείριση της γλώσσας μας από τους φορείς της διάδοσης των πληροφοριών, εκπλήσσομαι δυσάρεστα με τις συνέπειες που ακολουθούν.Διότι το "αποθανατίζω" αντί για "απαθανατίζω",είτε το "κ. Τάδο" αντί για το "κ.Τάδε" ( ο Τάδος, ω κ. Ταδε) δεν έχουν ως επακόλουθο την αυτόματη καρατόμηση του ομιλούντος,βεβαίως.Κρούουν ωστόσο πολύ δυνατά τον κώδωνα του κινδύνου!Ποιός κινδυνεύει??Μα η σκέψη φυσικά!
Σκεπτόμαστε όλοι με λέξεις,δίνοντας ταυτότητα στις νουθεσίες μας με την χρήση της γλώσσας.Φαντάζεστε πόσο κακό, λοιπόν, προκαλεί ένα περιορισμένο και κακοδιατυπωμένο λεξικό στην σκέψη ενός δημοσιογράφου;Πόσες παρανοήσεις πόσες "προκάτ" απόψεις;Και φυσικά πόσα τυποποιημένα μυαλά;
Η κακοδιαχείριση της γλώσσας από τους δημοσιογράφους λοιπόν, δεν αποτελεί πταίσμα όπως για κάθε άλλον επαγγελματία.Συνιστά έγκλημα,γιατί υπάρχει ακροατήριο...Και το ακροατήριο έχει ένα βασικότερο χαρακτηριστικό!Αυτό είναι η μίμηση.
Μιμείται εκείνο που θα του παρουσιάσουμε.Το καλό θα αναχθεί σε καλύτερο από το κοινό.Το κακό όμως θα γίνει χείριστο και θα παρασύρει κάθε ελεύθερη ιδέα στον όλεθρο!!

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ "ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΗΜΙΑ"

   Πρόσφατα διάβασα το βιβλίο του Μιχάλη Γιακουμάκη με τον τίτλο "ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΗΜΙΑ" (που κυκλοφόρησε τον Απρίλιο του 2010 από τις εκδόσεις "Ε2 " ), ένα βιβλίο το οποίο εκ πρώτης όψεως δεν σου γεμίζει το μάτι λόγο της πολύ μικρής έκτασης του (μόλις 95 σελίδες) αλλά και του εξώφυλλου του που είναι σε μορφή κόμικ.
   Διαβάζοντας το ωστόσο αμέσως διαπιστώνεις ότι αυτό το "καχεκτικό" με το εξώφυλλο σε μορφή κόμικ βιβλίο πραγματεύεται πολύ σοβαρά και πολύ διαχρονικά ερωτήματα σχετικά με την τέχνη στο παγκοσμιοποιημένο δυτικό πολιτιστικό στερέωμα και στην ΝΕΟ-ΕΛΛΑΔΑ!Σε παρασύρει σε ένα πεδίο πολύπλοκων  προβληματισμών σχετικά με την τέχνη,τα μεταμοντέρνα στοιχεία που έχουν καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια, την στρέβλωση της πολιτιστικής αισθητικής και καταδικάζει το "ΣΥΣΤΗΜΑ" το οποίο απρόσωπο και αυτοτελές όσο ποτέ οδηγεί στην χειραγώγηση και στην αναγκαστική αποδοχή από τους καλλιτέχνες του μανδύα του "σύγχρονου","πρωτότυπου","πρωτοπόρου","επαναστατικού".
   Όπως εκμυστηρεύεται ο συγγραφέας ξεκίνησε  να γράψει ένα βιβλίο σχετικά με την ζωγραφική στην Νέο-Ελλάδα όταν η δολοφονία του 16χρονου Γρηγορόπουλου στάθηκε αφορμή για να γράψει ένα βιβλίο εκθέτοντας τους προβληματισμούς του για την τέχνη και την κοινωνία  γενικότερα (καθώς  δεν μπορούσε μέσα σε όλο αυτό το κλίμα του δίκαιου  θυμού να γράψει για ζωγραφιές). Άλλωστε είναι γνωστό ότι όταν οι άνθρωποι  αναζητούν με πάθος δρόμους προς την ελευθερία ( όπως έγινε τον συγκεκριμένο Δεκέμβρη ) ευαισθητοποιούνται στην (εκάστοτε) μεγάλη τέχνη της εποχής τους.
  Αρχικά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η τέχνη είναι ισότιμη και ταυτόχρονη με την κοινωνία και δεν πηγάζει από αυτήν, αλλά και οι δυο αποτελούν προϊόν της ανθρώπινης φύσης. Έτσι λοιπόν όπως όταν η κοινωνία νοσεί και διέπεται από κίβδηλα ανελεύθερα καθεστώτα τότε και η τέχνη που θα παράγεται θα είναι με την σειρά της ανελεύθερη και υπό την επιρροή ενός μετριότατου και κακόγουστου αισθητικού φάσματος.Στην κοινωνία λοιπόν της Νέο-ελλαδας  έχουμε αποκοπεί από την δική μας πολιτιστική παράδοση υιοθετώντας μια παγκοσμιοποιημένη με μεγαλομανείς τόνους πολιτιστική αισθητική, όπως για παράδειγμα τη στρέβλωση που υπέστη το, γνήσιο, κοινωνικά ευαίσθητο ρεμπέτικο των περιθωριακών και στην μετάλλαξη του στο γνωστό σκυλάδικο του κάθε λογής νέο-ελληνα!
  Το "ΣΥΣΤΗΜΑ" όλα τα βλέπει με το πρίσμα της εμπορευματοποίησης  διαμορφώνοντας ένα πολιτιστικό "σούπερ μάρκετ" χειραγωγώντας όλων των πνευματικών , αισθητικών ειδών και οικονομικών τάξεων πολίτες και θέτοντας ένα ψευτοδίλημμα ανάμεσα στην τελείως ευτελή πολιτιστική αγορά και στην και καλά υψηλή κοινωνία της τέχνης η οποία όμως στην ουσία είναι τέχνη κατευθυνόμενη από το σύστημα και το marketing και η οποία αναγκάζει τους σύγχρονους καλλιτέχνες να πορευτούν σύμφωνα με τους δικούς της κανόνες προκειμένου να έχουν την απαραίτητη προβολή. Πρόκειται λοιπόν για την ψευτοκουλτούρα της εποχής μας την οποία καταγγέλλει  σκωπτικά το βιβλίο.
  Στη συνέχεια ο συγγραφέας  καλεί όλους τους καλλιτέχνες στις ζοφερές μεταμοντέρνες μέρες μας που κυριαρχεί η υπερβολή να ανταποκριθούν στις διαχρονικές αισθητικές αρχές και αξίες καθώς πρωτοτυπία είναι να αφομοιώσεις προγενέστερες σχολές και να δημιουργήσεις κάτι καινούργιο και όχι να σοκάρεις με κάτι κιτς και υπερβολικό όπως και στην φύση τίποτα δεν δημιουργείται από το μηδέν!!!
  Στο τέλος του βιβλίου ο συγγραφέας παραθέτει ένα δικό του μανιφέστο προκειμένου να οδηγήσει στον γόνιμο προβληματισμό που επιθυμεί και να υπενθυμίσει ότι η τέχνη δεν είναι ένα ακόμα κοινωνικό φαινόμενο.